The Low-B: Khi kiến trúc là công cụ giải quyết
bài toán kinh doanh
Trong bối cảnh đô thị trung tâm TP HCM ngày càng bị nén chặt bởi mật độ dân cư gia tăng và giá
đất
liên
tục leo thang, kiến trúc nhà ở – đặc biệt là mô hình căn hộ dịch vụ mini – không còn đơn thuần
là
câu
chuyện hình thức hay thẩm mỹ. Thay vào đó, kiến trúc được đặt vào đúng vai trò cốt lõi của nó:
Bài toán đặt ra: diện tích nhỏ, kỳ vọng lớn
Khu đất xây dựng chỉ vỏn vẹn 40 m², nằm trong một con hẻm nhỏ ở khu vực
trung tâm
TP
HCM – nơi nhu cầu
thuê lưu trú ngắn và trung hạn luôn ở mức cao. Từ góc nhìn đầu tư, Chủ đầu tư kỳ vọng công
trình có
thể
khai thác 6 phòng cho thuê, với mức giá mục tiêu khoảng 6.000.000
VND/phòng/tháng.
Tuy nhiên, trong bối cảnh diện tích eo hẹp và hạn chế về chiều rộng mặt tiền, bài toán
không chỉ
dừng
ở việc “chia được bao nhiêu phòng”, mà là làm thế nào để tối ưu diện tích sàn,
giảm
thiểu
không gian
giao thông, đồng thời vẫn đảm bảo thông thoáng và cảm giác dễ chịu cho người sử
dụng.
Chiến lược mặt bằng: chia đôi công trình, nén giao thông
Từ việc phân tích vị trí khu đất hiện hữu trong một con hẻm nhỏ tại khu vực trung tâm, nhóm
thiết kế
nhận thấy một thực tế mang tính thị trường:
việc gia tăng diện tích phòng ở trong mô hình căn hộ dịch vụ
mini không đồng nghĩa với việc gia tăng giá thuê, cũng như không làm thay đổi đáng kể số
lượng
người
sinh sống trong một đơn nguyên.
Trong bối cảnh đô thị TP HCM, hầu hết các loại hình cho thuê lưu trú đều vận hành
trong một bộ khung
định giá tương đối ổn định, được quyết định chủ yếu bởi
vị trí, khả năng tiếp cận và hệ tiện ích
xung
quanh, hơn là chênh lệch vài mét vuông diện tích sử dụng. Nói cách khác,
mỗi khu
vực
luôn tồn tại
một
“barem ngầm” về mức giá và quy mô cư trú, và thiết kế cần nhận thức rõ
giới
hạn
này để xác định
chính
xác phân khúc mà công trình hướng đến.
Từ nhận định đó, thay vì cố gắng mở rộng diện tích phòng – vốn không mang lại hiệu quả
kinh tế
tương
xứng – chiến lược của The Low-B tập trung vào việc thu nhỏ diện tích
từng phòng
ở mức
tối
ưu nhưng
vẫn đảm bảo đầy đủ tiện nghi thiết yếu. Giải pháp mặt bằng chia công trình
thành
hai
nửa trước –
sau, với lõi thang bộ và khu vệ sinh của các phòng được đặt tập trung ở trung tâm, cho
phép
giảm
thiểu tối đa diện tích giao thông, đồng thời giải phóng diện tích sàn cho
không
gian ở
thực sự.
Cách tổ chức này giúp công trình vận hành hiệu quả trong khuôn khổ diện tích hạn chế,
đồng thời
phù
hợp với phân khúc người thuê mục tiêu – những người trẻ coi trọng vị trí, chi phí hợp lý
và tính
tiện dụng hơn là diện tích dư thừa. Trong trường hợp này, việc chấp nhận phòng
nhỏ
nhưng được thiết
kế chặt chẽ, rõ công năng được xem là một lựa chọn tối ưu, thay vì một sự đánh
đổi.
Phân khúc người dùng và mâu thuẫn kinh tế
Khi diện tích phòng được nén tối đa và công trình không có thang máy, phân khúc khách
hàng mục
tiêu dần được xác định rõ: người trẻ đang sinh sống và làm việc tại TP
HCM,
hoặc
sinh viên theo
học tại các trường đại học trong khu vực trung tâm.
Tuy nhiên, tại đây xuất hiện một mâu thuẫn mang tính kinh tế – xã hội:
- Thu nhập trung bình của người trẻ dao động khoảng 15–20 triệu
VND/tháng.
- Sinh viên thường có mức chu cấp từ 5–10 triệu VND/tháng.
Điều này khiến mức chi trả hợp lý cho lưu trú cá nhân chỉ rơi vào khoảng 3–4
triệu
VND/tháng,
trong khi kỳ vọng của Chủ đầu tư là 5–6 triệu VND/phòng.
Bài toán buộc kiến trúc phải đưa ra một lời giải thuyết phục hơn: không gian
nhỏ nhưng
phải đủ
linh hoạt để ở ghép, vừa đảm bảo tính riêng tư, vừa giúp chia sẻ chi phí
thuê.
Lệch tầng và gác lửng: giải pháp không gian quyết định
Nhu cầu về gác lửng – như một lớp không gian trung gian để phân tách
sinh hoạt
– dần hình thành.
Tuy nhiên, với phương án sàn phẳng truyền thống, chiều cao thông thủy không đủ để tổ
chức gác
lửng hiệu quả.
Giải pháp được đưa ra là tổ chức công trình theo cấu trúc lệch tầng.
Với các phòng bố trí so le, chiều cao từ sàn tới sàn đạt khoảng 3,6 m, cho phép:
- Bố trí gác lửng khả thi về công năng và tỷ lệ không gian.
- Tăng cảm giác thoáng dù diện tích phòng nhỏ.
- Đồng thời giảm số lượng chiếu nghỉ cầu thang, tiếp tục tối ưu diện
tích
giao thông.
Nhờ cấu trúc này, 4 trong số 7 phòng được tổ chức gác lửng, phù hợp
cho mô
hình ở ghép 2 người,
giúp mức chi trả cá nhân tiệm cận khả năng tài chính của nhóm người trẻ đô thị.
Thông gió, ánh sáng và tổ chức không gian phụ trợ
Lõi thang trung tâm không chỉ đóng vai trò giao thông đứng, mà còn được thiết kế như
một
khoảng thông tầng mở kết hợp ô kính lấy sáng trên cao, tạo điều kiện cho
đối lưu
không khí tự nhiên xuyên suốt công trình.
Các khu vệ sinh của từng phòng luôn mở về lõi thang, đảm bảo thông thoáng tự
nhiên, giảm phụ thuộc vào thông gió cơ khí.
Ở phía sau công trình, thay vì xây kín toàn bộ khu đất, một ô giếng
trờiđược
chừa lại để các phòng phía sau có thể mở cửa sổ, cải thiện vi khí hậu và chất lượng
không gian ở
– một yếu tố thường bị hy sinh trong các mô hình nhà trọ đô thị mật độ cao.
Tầng trệt và các không gian dùng chung
Không gian tầng trệt được tổ chức hợp lý với bãi giữ xe cho khoảng 12 xe
máy,
đáp ứng nhu cầu
thực tế của cư dân.
Hai khu vực giặt sấy được bố trí tách biệt:
- Một khu tại tầng trệt, liền kề bãi xe, thuận tiện sử dụng hàng ngày.
- Một khu trên sân thượng, kết hợp không gian phơi và sinh hoạt bán cộng đồng.
Cách tổ chức này giúp giải phóng diện tích trong từng phòng, đồng thời nâng cao chất
lượng sống
thông qua các không gian dùng chung được tính toán kỹ lưỡng.
Kiến trúc như một xu hướng tất yếu
The Low-B không tìm cách tạo ra một hình ảnh kiến trúc phô trương. Thay vào đó,
công
trình đặt
trọng tâm vào hiệu quả sử dụng, tính linh hoạt không gian và khả năng vận hành
lâu
dài.
Trong bối cảnh đô thị trung tâm TP HCM ngày càng thiếu hụt quỹ đất và nhu cầu lưu trú của
người
trẻ ngày một gia tăng, mô hình căn hộ dịch vụ mini với tư duy thiết kế chiến lược như
The
Low-B
cho thấy một xu hướng rõ ràng:
kiến trúc không còn đứng sau kinh doanh, mà trở thành chính công cụ để giải quyết
các bài
toán
kinh tế – xã hội của đô thị tương lai.